Aksiyel spondiloartritli hastalarda kardiyovasküler riskin belirlenmesi ve kardiyovasküler risk ile radyografik ve klinik bulgular arasındaki ilişki

Abstract

Amaç: Aksiyel spondiloartrit (axSpA), sistemik inflamasyonun eşlik ettiği ve kardiyometabolik riskin arttığı bir hastalıktır. Bu çalışmada, axSpA hastalarında visseral adipozite indeksi (VAİ), aterojenik indeks (Aİ) ve koniklik indeksi (KOİ) gibi kardiyovasküler risk belirteçleri değerlendirilerek, sağlıklı bireylerle karşılaştırılması ve axSpA alt gruplarında (radyografik ve non-radyografik) kardiyovasküler risk ile klinik-parametrik ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Çalışmaya, 2020-2024 yılları arasında axSpA tanısı alan, komorbid hastalığı olmayan 168 hasta ve 101 sağlıklı birey dahil edilmiştir. AxSpA grubu r-axSpA (n=112) ve nr-axSpA (n=56) olarak ikiye ayrılmıştır. Katılımcıların demografik, klinik ve laboratuvar verileri kaydedilmiş, VAİ, Aİ ve KOİ standart formüllerle hesaplanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalar ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Vaka ve kontrol grupları yaş, cinsiyet ve birçok parametre açısından benzerdi (p>0,05). VAİ axSpA grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). R-axSpA ve nr-axSpA alt grupları arasında kardiyovasküler indeksler açısından fark saptanmamıştır. VAİ, Aİ ve KOİ ile yaş, VKI, bel çevresi, HDL, TG ve hastalık süresi arasında anlamlı korelasyon gözlenmiştir. Sonuç: AxSpA hastalarında VAİ yüksekliği, inflamasyon kaynaklı metabolik bozuklukların bir göstergesi olabilir. VAİ'nin klinik kullanımı, kardiyovasküler risk yönetiminde yol gösterici olabilir. Daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Aksiyel spondiloartrit, r-axSpA, nr-axSpA, kardiyometabolik risk, VAİ, Aİ, KOİ.

Objective: Axial spondyloarthritis (axSpA) is a systemic inflammatory disease associated with increased cardiometabolic risk. This study aimed to evaluate cardiovascular risk in axSpA patients using visceral adiposity index (VAI), atherogenic index (AI), and conicity index (CI), and to compare these markers with healthy controls, as well as to assess their relationship with clinical and radiological findings in axSpA subgroups. Materials and Methods: A total of 168 axSpA patients and 101 healthy individuals without comorbidities, aged 18–65, were included between 2020 and 2024. AxSpA patients were categorized as radiographic axSpA (r-axSpA, n=112) and non-radiographic axSpA (nr-axSpA, n=56). Demographic, clinical, and laboratory data were recorded. VAI, AI, and CI were calculated using standard formulas. Comparative and correlation analyses were performed between and within groups. Results: The case and control groups were similar in age, gender, and most clinical parameters (p>0.05). VAI was significantly higher in the axSpA group (p<0.05), while AI and CI showed no significant differences. No significant differences were observed between r-axSpA and nr-axSpA groups in terms of cardiovascular indices. VAI, AI, and CI were significantly correlated with age, BMI, waist circumference, HDL, triglycerides, and disease duration. Conclusion: Elevated VAI in axSpA patients may reflect inflammation-related metabolic imbalance and increased visceral adiposity. VAI may serve as a valuable tool in cardiovascular risk assessment and management in axSpA. Further large-scale, multicenter prospective studies are warranted. Keywords: Axial spondyloarthritis, r-axSpA, nr-axSpA, cardiometabolic risk, VAI, AI, CI.