Akne vulgarisli hastalarda bedensel duyumları abartma, anksiyete ve depresyon düzeyleri ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Akne vulgaris toplumda yaygın olarak görülen pilosebase ünitelerin sınırlı, kronik, inflamatuar ve genetik-hormonal etkileşimi olan dermatolojik bir hastalıktır. Akne yaşamı tehdit etmeyen bir hastalık olmasına rağmen klinik görünümleriyle hem psikolojik bozukluklara neden olabilmekte, hem de depresyondan, anksiyeteye, somatizasyondan psikoza kadar değişen psikolojik faktörlerle tetiklenebilmektedir. Akne hastalarında hastalık şiddeti ile de ilişkili olarak sağlık anksiyetesi, bedensel semptomları daha şiddetli algılama, depresyon ve anksiyete düzeyleri daha yüksek olabilir. Akne hastalarında anksiyete, depresyon ve beden semptomlarını abartma düzeylerinin saptanması hastaların psikiyatrik yönden değerlendirilmesi ile toplum ve aile içerisinde, içinde bulundukları duruma daha kolay adaptasyon ve çözüm arama sürecini kolaylaştırabilir. Bildiğimiz kadarıyla, literatürde akneli hastalarda bedensel duyumları abartma ve sağlık anksiyetesi düzeyini değerlendiren bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı; akne vulgaris hastalarında bedensel duyumları abartma, anksiyete ve depresyon düzeylerini değerlendirmek ve bunların hastalık şiddetiyle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Vaka-kontrol, gözlemsel nitelikte olan bu çalışmaya Mayıs 2020-Mart 2021 tarihleri arasında Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi dermatoloji polikliniğine başvurup, çalışmaya katılmayı kabul eden, dermatolojik muayene sonucunda AV tanısı alan 18-45 yaş aralığındaki 123 hasta ve kontrol grubu olarak 100 kişi gönüllülük esasına dayanılarak dahil edilmiştir. Hastaların ve sağlıklı kontrollerin kişisel bilgileri sosyodemografik veri formununa kaydedilmiştir. Veri formunun ardından hastalara, Global Akne Derecelendirme Sistemi, Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği adı verilen dört adet ölçek uygulanmıştır. Bu ölçek değerleri sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler Jamovi project (2020), Jamovi (Version 1.6.13.0) ve JASP (Version 0.14.1.0) programları ile yapılmış olup ve istatistik analizlerde anlamlılık düzeyi 0.05 (p-value) olarak dikkate alındı. Bulgular: Akne ile başvuran hastaların tüm psikiyatrik ölçek puanları kontrol grubuna göre daha yüksekti ve hasta grubundaki bireylerin Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği toplam puan ortalamaları, Sağlık Anksiyetesi Envanteri toplam puan ve alt boyutlarından bedensel belirtilere aşırı duyarlılık ve kaygı puan ortalamaları, Beck Depresyon Ölçek puanları sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla p=0,002, p<0,001, p=0,006). Hasta grubunda Beck Anksiyete Ölçek toplam puanı ile Beck Depresyon Ölçek puanları arasında pozitif, orta düzeyli ilişki saptandı (p<0,001). Hasta grubundaki bireylerin sağlık anksiyetesi ölçeği toplam puanları ile bedensel belirtilere aşırı duyarlılık ve kaygı ve hastalığın olumsuz sonuçları arasında pozitif ve güçlü ilişki saptandı (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001). Diğer bütün ölçek puanlarının korelasyonlarında pozitif ama zayıf bir ilişki saptandı. Akneli hastalarda akne şiddeti, yaş, hastalık süresi ile tüm ölçek puanları arasında herhangi bir ilişki saptanmadı (her biri için p>0,05). Hastaların Global Akne Şiddetine göre yaş, cinsiyet, hastalık süresi ve tedavi görme durumları karşılaştırıldığında, düzeyler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. (her biri için p>0,05). Sonuç: Akneli hastalarda, bedensel duyumları abartma, depresyon ve sağlık anksiyetesi kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı. Bedensel duyumları abartma, anksiyete, depresyon ve sağlık anksiyetesi ölçek skorları ile global akne şiddeti, yaş ve hastalık süresi arasında anlamlı fark saptanmadı. Çalışmamızda bedensel duyumları abartma ve sağlık anksiyetesinin akne grubunda anlamlı şekilde yüksek saptanması, akneli hastaların somatizasyona daha yatkın olduklarını düşündürmektedir. Klinikte bedensel yakınmalarla gelen hastalarda bu durumun bedensel duyumları abartma, depresyon, sağlık anksiyetesi gibi nedenlerle ilgili olabileceğinin akılda tutulması ve tedavi düzenlenirken bu açılardan da yaklaşımda bulunulması gerektiğini düşünmekteyiz. Psikiyatri ve dermatoloji arasında interdisipliner bir yaklaşımla daha başarılı akne tedavisi ve hasta yönetimi gerçekleşebilecektir. Anahtar kelimeler: Akne, Bedensel duyumları abartma, Depresyon, Sağlık anksiyetesi

Aim: Acne Vulgaris is a common dermatological chronic, inflammatory, genetic hormonal illness, limited in pilosebaceous locations. Despite being a non?life?threatening condition, through its clinical manifestations, acne can affect both the psychological makeup and be triggered by psychological factors ranging from depression, anxiety, somatization to psychosis. In acne patients, health anxiety, somatosensory amplification, depression and anxiety levels may be higher in relation to the severity of the disease. In acne patients, detection the level of health anxiety, somatosensory amplification, anxiety, depression by evaluating psychiatrically can facilitate the process of adapting and seeking solutions in society and family. As far as we know, there were no studies in the literature that evaluated the level of somatosensory amplification and health anxiety in acne patients. The purpose of this study was to investigate the relationship between acne, and psychiatric factors such as anxiety, health anxiety, depression, somatosensory amplification and these scales with severity of disease. Materials and Methods: This is a cross-sectional, case-control study evaluating 123 acne patients and 100 healthy controls at the age of 18–45 admitted to Afyonkarahisar Health Sciences University, School of Medicine, Department of Dermatology due to acne between May 2020 and March 2021. Patients filled out sociodemographic data collection followed by The Somatosensory Amplification Scale, Health Anxiety Inventory, Beck Anxiety Inventory, and Beck Depression Inventory questionnaires. These scale values were compared with healthy controls. All analyses were performed by Jamovi project (2020), Jamovi (Version 1.6.13.0) and JASP (Version 0.14.1.0) programs and p values<0.05 were accepted as significant. Results: All psychiatric scale scores of the acne patients were higher than the control group, and mean scores of the Somatosensory Amplification Scale, Health Anxiety Inventory and sensitivity to somatic symptoms and anxiety subscale, Beck Depression Inventory were significantly higher in the acne group compared to the control group (p = 0.002, p <0.001, p = 0.006 respectively). Beck Anxiety Inventory was a moderate positive correlated with Beck Depression Inventory (p<0,001). Health Anxiety Inventory was a strong positive correlated with sensitivity to somatic symptoms and anxiety and negative consequences of illness subscale (p<0,001). Other of all psychiatric scale scores correlated positively with each other. Mean scores of all psychiatric scale scores had no relationship with severity of acne, age, duration of disease (p>0,05 respectively ). There was no significant difference between the severity of acne and age, sex, duration of disease, treatment status (p>0,05 respectively). Conclusion: Somatosensory Amplification Scale, Health Anxiety Inventory, and Beck Depression Inventory scores were higher in the acne patients compared to the healthy controls. There was no relationship between high levels of somatosensory amplification, health anxiety, anxiety, depression and severity of acne, age, duration of disease. In our study, Somatosensory Amplification and Health Anxiety scores were found higher in the acne patients, suggests that acne patient are seemed more prone to somatization. One should keep in mind that in patients presenting with somatic symptoms may be related to reasons such as somatosensory amplification, health anxiety and depression and we think that an approach should be taken from these aspects for optimal treatment. An interdisciplinary approach comprising of dermatologist, psychiatrist could be more successful management of patients and treatment of acne. Keywords: Acne, Depression, Health anxiety, Somatosensory amplification