Öğretmenlerin geleneksel/tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumu ile sağlık algısı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki

Abstract

Amaç: Bu çalışma ilkokul öğretmenlerinin geleneksel tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumu ile sağlık algısı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemek için yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma 1 Aralık 2020-28 Şubat 2021 tarihleri arasında, Afyonkarahisar Merkez ilçesine bağlı okullarda çalışan 420 ilkokul öğretmeni ile yapıldı. Bu araştırmada kullanılan anket formunda; hastaların sosyo-demografik özelliklerini sorgulayan sorular, Geleneksel Tamamlayıcı Tıp ile ilgili sorular, Geleneksel Tamamlayıcı Tıp tutum ölçeği, Sağlık Algısı ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı ölçeği yer almaktadır. İstatistiksel analiz için SPSS 26 paket programı kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan öğretmenlerin yaş ortalaması 39,34±7,81'dir. Öğretmenlerin %52,4'ü (n=220) kadın, %47,6'sı (n=200) erkek'dir. Öğretmenlerin %80'i (n=336) evlidir. GTT yöntemlerini bilen/duyan katılımcıların oranı %61,7'dir (n=259). En fazla bilinen GTT yöntemi kupa tedavisidir (%79,9 n=207). Öğretmenlerin %60'ının GTT yöntemlerini faydalı bulduğu, %27,6'sının en az bir GTT yöntemi kullandığı belirlendi. En çok kullanılan GTT yöntemin fitoterapi (%66,3 n=77) olduğu belirlendi. Öğretmenlerin, GTT Tutum Ölçeği ortalama puanı 112.04±16.46, Sağlık Algısı Ölçeği ortalama puanı 49,26±6,43, Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ortalama puanı 17,33±3,46'dır. Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanı ve Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği puanı arasında pozitif yönlü düşük ilişki bulundu (p<0,001, r=0,293). Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanı ile Sağlık Algısı Ölçeği arasında pozitif yönlü düşük düzeyde ilişki bulundu (p<0,001, r=0,331). Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği ile Sağlık Algısı Ölçeği arasında pozitif yönlü düşük ilişki bulundu (p<0,001, r=0,139). Katılımcıların bir ölçekten aldığı puan arttığında, diğer ölçeklerden de alınan puanın arttığı saptandı. Tartışma ve Sonuç: GTT yöntemleri hakkında öğretmenlerin bilgisinin arttıkça GTT tutumunun da arttığı saptandı. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin sağlık okuryazarlık ve sağlık algısı düzeyi arttıkça geleneksel tamamlayıcı tıbba olan tutumlarının da pozitif yönde arttığı saptandı.

Introduction: This study was conducted to examine the relationship between primary school teachers' attitudes towards traditional complementary medicine practices and health perception and health literacy. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 420 primary school teachers working in schools in Afyonkarahisar Central district between December 1, 2020 and February 28, 2021. In the questionnaire used in this research; There are questions about the sociodemographic characteristics of the patients, Traditional Complementary Medicine, Traditional Complementary Medicine attitude scale, Health Perception scale and Health Literacy scale. SPSS 26 package program was used for statistical analysis and p<0.05 was considered significant. Results: The mean age of the teachers participating in the study was 39.34±7.81 years. 52.4% (n=220) of the teachers are female, 47.6% (n=200) are male. 80% of the teachers (n=336) are married. The rate of participants who knew/heard of Traditional Complementary Medicine (TCM) methods was 61.7% (n=259). The most well-known TCM method is cupping therapy (79.9% n=207). It was determined that 60% of the teachers found TCM methods useful, and 27.6% used at least one TCM method. It was determined that the most used TCM method was phytotherapy (66.3% n=77). The teachers' CACMAS Scale mean score was 112.04±16.46, Health Perception Scale mean score was 49.26±6.43, Adult Health Literacy Scale mean score was 17.33±3.46. A low positive correlation was found between the Adult Health Literacy Scale score and the CACMAS Scale score (p<0.001, r=0.293). A low positive correlation was found between the Adult Health Literacy Scale score and the Health Perception Scale (p<0.001, r=0.331). A low positive correlation was found between the CACMAS Scale and the Health Perception Scale (p<0.001, r=0.139). It was determined that when the scores of the participants on one scale increased, the scores on the other scales also increased. Discussion and Conclusion: It was determined that as teachers' knowledge about TCM methods increased, their TCM attitude also increased. According to the research findings, it was determined that as the health literacy and health perception level of the teachers increased, their attitudes towards traditional complementary medicine also increased positively.