Aile hekimliği'ne başvuran bireylerin e-sağlık okuryazarlığı ile siberkondri düzeyinin değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı Aile Sağlığı Merkezine başvuran bireylerin e-sağlık okuryazarlığı ile siberkondri düzeyinin değerlendirilme ve etkileyen sosyo-demografik faktörlerin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı olan bu çalışmaya 01.09.2024- 01.03.2025 tarihleri arasında Afyonkarahisar ilinde Aile Sağlığı Merkezine başvuran 389 birey dahil edildi. Veri toplama formu, siberkondri ciddiyet ölçeği kısa formu (CCS-12), e-sağlık okuryazarlık ölçeği uygulandı. Verilerin analizlerinde IBM® SPSS® 25 yazılımı kullanıldı. P<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 389 hastanın yaş ortalaması 36,1±11,40, %50,1'i erkekti. Çalışmamızda E-sağlık okuryazarlık düzeyi ortalaması 26,37±7,20, siberkondri ciddi-yet düzeyi ortalaması 32,01±8,84'dür. E-sağlık okuryazarlık düzeyi 18-30 yaş grubun-da, bekarlarda, üniversite mezunu olanlarda yüksek bulundu (p<0,05). Siberkondri endişe düzeyi 46 yaş ve üzerinde, dul/boşanmış olanlarda, gelir düzeyi asgari ücretin üzerinde olanlarda, kronik hastalığı olanlarda yüksek bulundu (p<0,05). Siberkondri aşırılık düzeyi üniversite mezunlarında (p<0,05), siberkondri zorlanma düzeyi ise 9 saat ve üzerinde internet kullananlarda yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç: Katılımcıların e-sağlık okuryazarlık düzeyi ve siberkondri düzeyi ortalama düzeyde saptanmış, e-sağlık okuryazarlığı ile siberkondri arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Siberkondri düzeyinin düşürülebilmesi için bireylerin e-sağlık okuryazarlığının ve eğitim düzeyinin yükseltilmesi sağlık profesyonellerinin kurum içi eğitimler alması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Çevrimiçi sağlık bilgisi arama, e-sağlık, siberkondri, kişilik özel-likleri

Objective: The aim of this study is to evaluate the e-health literacy and cyberchondria levels of individuals applying to the Family Health Center and to examine the affec-ting socio-demographic factors. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive study included 389 indivi-duals who presented to a Family Health Center in Afyonkarahisar between September 1, 2024, and March 1, 2025. Data collection forms included the Cyberchondria Seve-rity Scale Short Form (CCS-12), and the e-Health Literacy Scale. Data were analyzed using IBM® SPSS® 25 software. P<0,05 was accepted. Results: The mean age of the 389 patients participating in the study was 36.1±11.40, and 50.1% were male. In our study, the mean e-health literacy level was 26.37±7.20, and the mean cyberchondria severity level was 32.01±8.84. The e-health literacy level was found to be higher in the 18-30 age group, single individuals, and university gra-duates (p<0.05). The level of cyberchondria anxiety was found to be higher in those aged 46 and over, widows/divorced individuals, those with incomes above the mini-mum wage, and those with chronic diseases (p<0.05). The level of cyberchondria extreme was found to be higher in university graduates (p<0.05), and the level of cy-berchondria strain was found to be higher in those using the internet for 9 hours or more (p<0.05). Conclusion: Participants' e-health literacy and cyberchondria levels were found to be average, and a significant correlation was found between e-health literacy and cyberc-hondria. To reduce cyberchondria levels, individuals' e-health literacy and education levels need to be increased, and healthcare professionals need to receive in-house trai-ning. Keywords: Cyberchondria, e-health, online health information seeking, personality traits