Torakal seviye spinal kord yaralanmalı bireylerde gövde dengesi ile gövde pozisyon hissi, tekerlekli sandalye becerileri ve fonksiyonel bağımsızlık arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Spinal kord yaralanmaları (SKY), bireylerin motor, duyu ve otonomik işlevlerinde kayıplara yol açarak günlük yaşam aktivitelerini önemli ölçüde kısıtlayan ciddi nörolojik bozukluklardır. Bu çalışmanın amacı, torakal seviyede omurilik yaralanması olan bireylerde gövde dengesi ile gövde pozisyon hissi, tekerlekli sandalye becerileri ve fonksiyonel bağımsızlık düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kliniğinde izlenen 32 torakal seviye SKY'li birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların değerlendirilmesinde Modifiye Fonksiyonel Uzanma Testi (mFUT), T-shirt Testi, Gövde Kontrol Testi (GKT), Gövde Pozisyon Hatası (GRH), Tekerlekli Sandalye Becerileri Testi Anketi (TSBTA 5.0) ve Spinal Kord Yaralanması Bağımsızlık Ölçeği III (SKYBÖ III) kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 istatistik programı ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, alt torakal gruptaki bireylerin mFUT, GKT ve TSBTA skorlarında anlamlı olarak daha yüksek performans gösterdiğini, ayrıca gövde pozisyon hatasının daha düşük olduğunu ortaya koymuştur (p<0,001). Alt torakal grup aynı zamanda SKYBÖ III ile değerlendirilen fonksiyonel bağımsızlık açısından üst torakal gruba kıyasla daha iyi düzeyde bulunmuştur. Yapılan korelasyon analizleri, gövde dengesi ve pozisyon hissi ile tekerlekli sandalye becerileri ve fonksiyonel bağımsızlık arasında anlamlı düzeyde pozitif ilişkiler olduğunu göstermiştir (p<0,01). Bu çalışma, torakal seviye SKY'li bireylerde gövde dengesinin ve pozisyon hissinin hem tekerlekli sandalye kullanım becerileri hem de günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Bulgular, rehabilitasyon sürecinde gövde kontrolü ve propriosepsiyonun hedeflenmesinin klinik sonuçları iyileştirmede kritik bir rol oynayabileceğini göstermektedir.

Spinal cord injuries (SCI) are serious neurological disorders that cause loss of motor, sensory, and autonomic functions, significantly limiting individuals' ability to perform daily living activities. The aim of this study is to investigate the relationship between trunk balance, trunk position sense, wheelchair skills, and functional independence in individuals with thoracic level spinal cord injury. The study was conducted with 32 individuals with thoracic SCI who were followed in the Physiotherapy and Rehabilitation Clinic of Afyonkarahisar Health Sciences University. The assessments included the Modified Functional Reach Test (mFRT), T-shirt Test, Trunk Control Test (TCT), Trunk Repositioning Error (TRE), Wheelchair Skills Test Questionnaire (WST-Q 5.0), and Spinal Cord Independence Measure III (SCIM III). Data analysis was performed using the SPSS 25.0 statistical software. The results revealed that individuals in the lower thoracic group showed significantly better performance in the mFRT, TCT, and WST-Q scores, as well as lower trunk repositioning errors (p<0.001). This group also demonstrated higher levels of functional independence assessed by the SCIM III compared to the upper thoracic group. Correlation analyses indicated significant positive relationships between trunk balance and position sense with both wheelchair skills and functional independence (p<0.01). This study demonstrates that trunk balance and position sense play a crucial role in enhancing wheelchair skills and functional independence in individuals with thoracic SCI. The findings suggest that targeting trunk control and proprioception during rehabilitation may be critical in improving clinical outcomes in this population.