Hekim ve Hemşirelerin Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemine İlişkin Görüşleri: Nitel Bir Araştırma*

Abstract

Amaç: Çalışmada, Robert K. Merton’un “Amaçlı Sosyal Eylemlerin Beklenmeyen Etkileri” kuramından yararlanılarak bir değerlendirme yapılmış ve beklenilen sonuçların yanında beklenmeyen etkilerinin de ortaya çıkabileceği düşüncesinden hareket edilmiştir. Bu anlamda performansa dayalı ek ödeme sisteminin sağlık çalışanları üzerindeki beklenmeyen etkilerinin neler olabileceğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri bir kamu ve üniversite hastanesinde çalışan 18 hemşire ve 6 hekimin katılımı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle elde edilmiştir. Bulgular: Çalışmada iki ana tema ve yedi alt tema ortaya çıkmıştır. İlk tema kota sorunlarına ilişkin çözüm seçenekleri olup borçlanma, şikâyet, kabullenme şeklindeki üç alt temadan oluşmaktadır. İkinci tema ise hizmet alan hasta sayısı-kalite dengesi olup alt temaları fazla iş yükü, hasta memnuniyeti, kaliteyi önemseme ve vicdani boyuttur. Sonuç: Sağlık politikaları temelinde performansa dayalı ek ödeme sistemine yönelik eleştiriler bulunmakta olup bu durumun sağlık profesyonelleri üzerindeki etkilerinin incelendiği bu çalışmada, sistemin hem etik hem de ödemeler açısından yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.