COVİD-19 PANDEMİSİNDE ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUKLAR VE ANNELERİNİN DENEYİMLERİ: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Özel gereksinimli çocuklar, akranlarına göre birçok yönden dezavantajlı bireylerdir. Çalışmamızda özel gereksinimli bireylerin annelerinin gözünden pandeminin oluşturduğu etkilerin ve ailelerin beklentilerinin nitel araştırma yöntemi ile ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 259 öğrencinin eğitim aldığı bir Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’ne devam eden öğrencilerden 13’ünün anneleri ile yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak bireysel görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla analiz edilmiştir. Pandemi öncesi dönemde aileler bu merkezlerde anlaşıldıklarını ve sosyalleştiklerini düşünmektedir. Ailelerin bu merkezlere gelmedikleri saatlerde de çocukları için egzersiz yapmak, oyun oynamak, parka gitmek, yürüyüş yapmak, okula gitmek, fizik tedaviye gitmek, ödev yapmak gibi temel görev ve sorumluluklara sahip oldukları görülmüştür. Pandemi sürecinde okulların kapalı olduğu 3 aylık dönemde katılımcıların pandemi, ruhsal ve fiziksel durum ve okul kategorileri altında değerlendirme yaptıkları görülmüştür. Kontrollü sosyal hayata geçildiği dönemde, ailelerin çoğunluğunun koruyucu sağlık önlemlerini alarak bu merkezlere çocuklarını getirdikleri görülmüştür. Çocukların sağlık ve eğitim gibi iki temel ihtiyacının karşılanması, ailelerin ise özellikle sosyal yönden desteklenmesi için bu merkezlerin varlığı önemlidir.